۱. گروه فارماکولوژی، فیزیک پزشکی و بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هولیر، اربیل، عراق ، halimajihangir@gmail.com
چکیده: (22 مشاهده)
سابقه و هدف: پرتودرمانی یکی از اجزای کلیدی در درمان چندوجهی سرطان رکتوم است. با پیشرفت فناوری، پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی (VMAT) بهعنوان جایگزینی بالقوه برای پرتودرمانی سهبعدی کانفورمال (3DCRT) معرفی شده است که دقت بیشتری در تحویل دوز، ارائه میدهد. هدف از این مطالعه مقایسه نتایج دوزیمتری پرتودرمانی با قوس مدوله شده حجمی و پرتودرمانی سهبعدی کانفورمال در بیماران مبتلا به سرطان رکتوم میباشد. مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی بر روی 20 بیمار مبتلا به سرطان رکتوم (15 مرد و 5 زن) انجام شد. برای هر بیمار، دو طرح درمانی (پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی و پرتودرمانی سهبعدی کانفورمال) با دوز تجویزی 5040 سانتیگری ایجاد شد. پارامترهای دوزیمتری، شامل حداقل، حداکثر و میانگین دوز، پوشش حجم هدف برنامهریزی، شاخص انطباق و شاخص همگنی، با استفاده از هیستوگرامهای دوز-حجم ارزیابی شدند. دوزهای اندامهای در معرض خطر و کیفیت کلی طرح نیز مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها: هر دو تکنیک به حجمهای هدف برنامهریزی قابلمقایسهای دست یافتند (میانگین حجم هدف برنامهریزی ≈ 489 سانتیمتر مکعب). پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی انطباق و همگنی دوز برتری نشان داد که با شاخص انطباق بالاتر (0/999 در مقابل 0/979) و شاخص همگنی پایینتر (0/049 در مقابل 0/092) نشان داده شد. از نظر پوشش هدف، پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی درصد بیشتری از حجم هدف برنامهریزی را پوشش داد، بهطوریکه 98/6% از این حجم 95% دوز تجویزی را دریافت کرد، در مقابل 96/9% در پرتودرمانی سهبعدی کانفورمال. علاوه بر این، یکنواختی دوز در این تکنیک بهتر بود، که با دوز کمتر در 2% بالایی حجم (52/1 گری در مقابل 53/4 گری) و دوز بیشتر در 98% پایینی حجم (49/2 گری در مقابل 48/1 گری) نشان داده میشود. در مورد اندامهای در معرض خطر، پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی به نقاط پایانی مطلوبتری در هیستوگرام دوز-حجم دست یافت. حجم مثانه دریافت کننده 50 گری یا بیشتر بهطور معنیداری با این تکنیک کاهش یافت (38% در مقابل 46%)، در حالی که حفاظت روده نیز بهبود یافت (حجم دریافت کننده 45 گری: 21% در مقابل 29%). بهطور مشابه، مواجهه سر استخوان ران نیز کمتر بود، بهویژه برای سر استخوان ران راست، بهطوریکه حجم دریافتکننده 40 گری یا بیشتر کاهش یافت (12% در مقابل 24%). نتیجه گیری: نتایج مطالعه نشان داد که پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی پوشش بهتری از حجم هدف برنامهریزی و حفاظت بیشتری از اندامهای در معرض خطر در مقایسه با پرتودرمانی سهبعدی کانفورمال ارائه میدهد، که کاربرد آن را بهعنوان تکنیکی مؤثرتر در پرتودرمانی سرطان رکتوم توجیه میکند.
Taher Jhangeer H, Fatihalla Hassan F. Comparison of Volumetric Modulated Arc and Three-Dimensional Conformal Radiation Therapy in Patients with Rectal Cancer. , J Babol Univ Med Sci. 2026; 28 : e64 URL: http://jbums.org/article-1-12744-fa.html
طاهر جنگیر حلیمه، فاتیحاله حسن فاتیحیه. مقایسه پرتودرمانی با قوس مدولهشده حجمی و پرتودرمانی سهبعدی کانفورمال در بیماران مبتلا به سرطان رکتوم. ، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل. 1405; 28 ()