fa مروری بر شاخصهای تعیین مزاج معده در طب سنتی ایرانی طب سنتی Traditional Medicine مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong><span style="color:blue;">سابقه و هدف:</span></strong> بیماریهای گوارشی از معضلات نظام سلامت در دنیا می‌‌باشد. از منظر طب ایرانی، معده مرحله دوم هضم را آغاز می‌کند و عملکرد آن نقش مهمی در سلامت یا بیماری انسان دارد. منابع مکتوب طب ایرانی شاخص<span dir="LTR">‌</span>های فراوانی جهت تعیین مزاج سلامت و بیماری معده مطرح نموده‌اند. هدف از این مطالعه، جمع‌بندی شاخص<span dir="LTR">‌‌</span>های تشخیص مزاج<span dir="LTR">‌</span>های معده جهت کمک به تشخیص دقیقتر وضعیت سلامت یا بیماری معده می‌باشد.<span dir="LTR"></span><br> <strong><span style="color:blue;">مواد و روش&shy;ها:</span></strong> در این مطالعه مروری، 11 منبع معتبر طب ایرانی مطالعه و پایگاه‌های علمی<span dir="LTR"> Scopus</span>، <span dir="LTR">PubMed</span>، <span dir="LTR">Science Direct</span>، <span dir="LTR">Google Scholar</span>، <span dir="LTR">Elsevier</span>، <span dir="LTR">web of science</span> و نمایه‌های فارسی <span dir="LTR">SID</span>، <span dir="LTR">Iran Doc</span>، <span dir="LTR">Magiran</span>&nbsp; جستجو و دیدگاههای موجود جمع‌بندی گردید.<br> <strong><span style="color:blue;">یافته</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:blue;">‌</span></span></strong><strong><span style="color:blue;">ها:</span></strong> در منابع طب ایرانی شاخص<span dir="LTR">‌</span>های انواع مزاج<span dir="LTR">‌</span>ها و سوءمزاج<span dir="LTR">‌</span>های معده مطرح گردیده است. 17 مقاله با موضوع بیماری<span dir="LTR">‌</span>های معده از منظر طب ایرانی یافت شد که یک مورد صرفا به بررسی علایم معده پرداخته بود و بقیه فقط اشاراتی به شاخص<span dir="LTR">‌</span>ها داشتند. از مهمترین شاخص<span dir="LTR">‌</span>های مورد توجه منابع در تعیین انواع <span style="font-size:12px;">مزاج<span dir="LTR">‌</span>های معده چگونگی هضم، تمایل</span> به خوراکی<span dir="LTR">‌</span>ها با طبع خاص، عطش، اشتها، آروغ، رطوبت و طعم دهان، وضعیت زبان و دهان، نفخ، کیفیت مواد دفعی، سرعت عبور و انحدار مواد غذایی، ترش کردن، سوزش معده، درد معده و ملمس معده می<span dir="LTR">‌</span>باشد.<br> <strong><span style="color:blue;">نتیجه گیری:</span></strong> منابع طب‌ سنتی‌ایرانی بطور کامل شاخص<span dir="LTR">‌</span>های مزاج معده را ذکر کرده<span dir="LTR">‌</span>اند، که می‌توان از آنها جهت تشخیص و درمان موثرتر و حتی پیشگیری از بیماری<span dir="LTR">‌</span>های معده و همچنین طراحی و اعتبار سنجی ابزار استاندارد تعیین مزاج معده استفاده کرد.</span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>BACKGROUND AND OBJECTIVE:</strong> Digestive diseases are one of the problems of the health system in the world. From the perspective of Persian medicine, the stomach begins the second stage of digestion and its function plays an important role in human health or illness. The written sources of Persian medicine have been widely used to determine the health of the stomach. The purpose of this study is to summarize indices of Mizaj-e-Meda (Temperament of Stomach) identification to help better diagnose the status of health or illness of stomach.<br> <strong>METHODS:</strong> In this review article, 11 valid Iranian medicine sources and scientific databases of Scopus, PubMed, Science Direct, Google Scholar, Elsevier, and web of science as well as Persian indices of SID, Iran Doc, Magiran were searched and the existing views were summarized.<br> <strong>FINDINGS: </strong>In the sources of Persian medicine, the indices of different types of Mizaj (temperament) and Su-e-mizaj (abnormal temperament) have been proposed. Seventeen articles on the subject of gastric diseases in Persian medicine were found; one case merely examined gastric symptoms, while others only slightly referred to the indices. Some of the most important indices considered in these sources for identifying the type of Mizaj-e-Meda were the way of digestion, desire for food according to the type of Mizaj (temperament), thirst, appetite, burrow, moisture and taste of the mouth, tongue and mouth condition, flatulence, quality of waste matter, speed of food passage, sour stomach, burning stomach, stomach ache and stomach malmas (touch).<br> <strong>CONCLUTIONS:</strong> Persian medicine sources have fully cited gastric indices, which can be used for a more effective diagnose and treatment and even prevention of gastric diseases, and can also be used for designing and validating standard scales for Mizaj-e-Meda (Temperament of Stomach) identification.</span></div> معده, سوءمزاج, مزاج, طب‌ سنتی‌ ایرانی Stomach, Su-e-mizaj, Mizaj, Persian medicine 63 70 http://jbums.org/browse.php?a_code=A-10-3841-1&slc_lang=fa&sid=1 E Parsa الهام پارسا dr.eparsa@sbmu.ac.ir 0075100401 100319475328460035840 No 1. Department of Traditional Medicine, Faculty of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 1- گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران M Mojahedi مرتضی مجاهدی mortezamojahedy@gmail.com 100319475328460035841 100319475328460035841 No 2. Traditional Medicine & History of Medical Sciences Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, I.R.Iran تحقیقات طب سنتی و تاریخ علوم پزشکی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران M Chaichi raghimi مهشید چایچی رقیمی chaich.m@gmail.com 100319475328460035842 100319475328460035842 No 1. Department of Traditional Medicine, Faculty of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 1- گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران R Ilkhani رضا ایلخانی ilkhanir@sbmu.ac.ir 100319475328460035843 100319475328460035843 No 1. Department of Traditional Medicine, Faculty of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 1- گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران A Zareiyan آرمین زارعیان arminzj@yahoo.com 100319475328460035844 100319475328460035844 No 4. Department of Public Health, Faculty of Nursing, Aja University of Medical Science, Tehran, I.R.Iran 4- گروه پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ایران R Mokaberinejad روشنک مکبری نژاد rmokaberi@gmail.com 100319475328460035845 100319475328460035845 No 1. Department of Traditional Medicine, Faculty of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 1- گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران M Alizadeh Vaghasloo مهدی علیزاده وقاصلو mhdalizadeh@gmail.com 100319475328460035846 100319475328460035846 No 5. Department of Traditional Medicine, Faculty of Traditional Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 5- گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران M Khodadoost محمود خدادوست mkhodadoost@sbmu.ac.ir 100319475328460035847 100319475328460035847 Yes 1. Department of Traditional Medicine, Faculty of Traditional Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, I.R.Iran 1- گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران