Journal of Babol University of Medical Sciences

fa تأثیر میکروپلاستیک‌ها و نانوپلاستیک‌ها بر انسان و محیط زیست The Effects of Microplastics and Nanoplastics on Human Health and the Environment بهداشت محیط Environmental Health مروری Review <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف: ذرات میکروپلاستیک و نانوپلاستیک به‌دلیل اندازه کوچک، به‌راحتی وارد آب، خاک و هوا می‌شوند و با جذب آلاینده‌های خطرناک، تهدیدی جدی برای اکوسیستم و سلامت انسان به‌شمار می‌آیند. هدف از این مطالعه، مرور و دسته‌بندی اثرات سمی این ذرات بر محیط زیست و انسان می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مروری روایتی، مقالات چاپ شده از سال 2000 تا سال 2025 در زمینه اثر سمیت ذرات نانومیکروپلاستیک‌ها بر سلول‌های بدن بررسی شدند. این مقالات با کلیدواژه‌های انگلیسی شامل «Microplastics»، «Nanoplastics»، «Health effect»، «Human»، «Cell»، «Tissues» و «Environment» در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Sciencedirect، Google scholar و کلیدواژه‌های فارسی شامل «نانوپلاستیک»، «میکروپلاستیک»، «انسان»، «سلول»، «بافت»، «محیط زیست» و «اثرات سلامتی» در پایگاه‌های SID، Magiran، Irandoc جستجو شدند. یافته‌ها: تعداد 112 مقاله از پایگاه‌های علمی با توجه به موضوع تحقیق انتخاب شد و 84 مقاله به دلیل عدم ارتباط بین کلیدواژه‌های اصلی از مطالعه خارج شدند. طبق داده‌های موجود، مقالات بر اساس اثر میکرونانوپلاستیک‌‌ها بر کبد، کلیه، جفت، ریه، سلول‌های عصبی، گوارش، خون و سیستم ایمنی دسته بندی شدند. نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج این مطالعه سمیت میکرونانوپلاستیک‌ها به عوامل متعددی مانند اندازه ذرات، میزان و مدت زمان مواجهه و نوع سلول هدف بستگی دارد. این ذرات با توانایی نفوذ به بافت‌ها و اندام‌های مختلف، به ویژه نانوپلاستیک‌ها که می‌توانند به مغز راه یابند، خطرات قابل توجهی برای سلامت انسان و تعادل اکوسیستم‌ها دارند. بنابراین، درک دقیق‌تر مکانیسم‌های سمیت و کاهش مواجهه با این ذرات برای حفاظت از سلامت انسان و محیط زیست ضروری است. </div> <div style="text-align: justify;">Background and Objective: Microplastic and nanoplastic particles, because of their small size, readily penetrate water, soil, and air and, through the adsorption of hazardous pollutants, represent a serious threat to ecosystems and human health. The aim of the present study is to review and categorize the toxic effects of these particles on the environment and humans. Methods: In the present narrative review study, articles published between 2000 and 2025 addressing the toxicity effects of micro-nanoplastic particles on the body's cells were examined. These articles were retrieved through searches using English keywords, including "Microplastics," "Nanoplastics," "Health effect," "Human," "Cell," "Tissues," and "Environment," in the PubMed, Scopus, ScienceDirect, and Google Scholar databases, as well as Persian keywords in the SID, Magiran, and Irandoc databases. Findings: A total of 112 articles were selected from scientific databases in accordance with the research topic, and 84 articles were excluded from the study owing to a lack of relevance among the main keywords. According to the available data, the articles were categorized based on the effects of micro-nanoplastics on the liver, kidney, placenta, lung, neural cells, digestive system, blood, and immune system. Conclusion: According to the results of this study, the toxicity of micro-nanoplastics depends on several factors, including particle size, the level and duration of exposure, and the type of target cell. Owing to their ability to penetrate various tissues and organs, particularly nanoplastics, which can reach the brain, these particles pose considerable risks to human health and the balance of ecosystems. Consequently, a more precise understanding of the mechanisms of toxicity and a reduction in exposure to these particles are essential for protecting human health and the environment.  </div> میکروپلاستیک, نانوپلاستیک, سلامت انسان, آلودگی محیط زیست, سمیت سلول. Microplastic, Nanoplastic, Human Health, Environmental Pollution, Cell Toxicity. 0 0 http://jbums.org/browse.php?a_code=A-10-8470-1&slc_lang=fa&sid=1 K Kouhi کوثر کوهی kouhikosar98@gmail.com 0000-0002-9000-064X No 1.Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 1. کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران F Bagheri Khorramabadi فاطمه باقری خرم آبادی fatemebagherii78@gmail.com 0000-0001-5962-8925 No 2.Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 2. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران MA Zazouli محمد علی ززولی zazoli49@yahoo.com 0000-0003-2314-3859 No 2.Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 2. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Y Hashempour یلدا هاشم پور y.hashempour@mazums.ac.ir 0000-0002-3557-4472 Yes 2.Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, I.R.Iran. 2. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران